الگوهای هارمونیک در تحلیل تکنیکال کدامند؟

نویسنده :تیم محتوا
انتشار :1401/02/04
زمان مطالعه :7 دقیقه
دسته‌بندی :تجزیه و تحلیل
الگوهای هارمونیک در تحلیل تکنیکال کدامند؟

الگوهای هارمونیک، شکل‌هایی هندسی هستند که نمودارهای قیمت با نوسانات خود، آن شکل و الگوهای خاص را در طول زمان درست می‌کنند. الگوهای هارمونیک یکی از ابزارهای مفید برای تحلیل تکنیکال نمودارهای قیمت هستند. این الگوها توانایی پیش‌بینی حرکت آینده سهم را دارا می‌باشند. این الگوهای تکرار شونده از تشکیل موج‌های حرکتی با یک توالی خاص و نسبت خاص تشکیل می‌شوند و دو نوع صعودی و نزولی دارند. در نوع صعودی با تکمیل شکل هندسی الگو انتظار می‌رود قیمت افزایش پیدا کند و در نوع نزولی با تکمیل شکل هندسی الگو، انتظار کاهش قیمت وجود دارد. 

نکته مهم در استفاده از این روش تسلط به نسبت‌های فیبوناچی مخصوص هر الگو است. تشخیص این الگوها با توجه به شباهتی که نسبت به هم دارند، کمی سخت است و نیاز به تمرین زیادی دارد تا الگوها به درستی تشخیص داده شوند. در ادامه به معرفی معروف‌ترین الگوهای هارمونیک پرداخته شده است. 

الگوی AB=CD

این الگو یک هندسه سه موجی دارد و ساده‌ترین نوع الگوی هارمونیک است. البته فراوانی این الگو در نمودارهای قیمت نسبت به سایر الگوها بیشتر است. این الگو دو نوع صعودی و نزولی دارد. در شکل صعودی نقطه D در پایین ترین نقطه حرکت قیمت قرار دارد و انتظار می‌رود قیمت از نقطه D افزایش پیدا کند و روند صعودی بگیرد. در حالت نزولی، نقطه D در بالاترین نقطه حرکت قیمت قرار دارد و انتظار می‌رود قیمت از نقطه D کاهش پیدا کند. در این الگو طول موج قیمتی AB برابر CD است؛ و موج BC نسبتی بین 0.618 تا 0.786 موج AB را اصلاح می‌کند. نقطه D نسبتی بین 1.272 تا 1.618 موج AB قرار دارد. در شکل‌های زیر دو نمونه صعودی و نزولی این الگو به عنوان مثال آورده شده است. 

الگوی پروانه

این الگو شامل چهار موج می‌شود و نسبت به الگوی AB=CD تشخیص آن سخت‌تر است. حالت صعودی این الگو M شکل است. این الگو با یک موج صعودی XA شروع می‌شود و سپس موج اصلاحی AB معادل 0.786 موج XA را حرکت می‌کند. سپس موج BC تشکیل می‌شود که خلاف جهت موج AB است و چیزی بین 0.382 تا 0.886  موج AB را اصلاح می‌کند. بعد از BC ، موج CD تشکیل می‌شود که آخرین موج قیمت در این الگو است و یک موج نزولی است و نسبت آن به موج BC مقداری بین 1.618  تا 2.618  است. همچنین نقطه D بین  نسبت 1.27 تا  1.618 در پایین  موج XA قرار دارد. حالت نزولی این الگو شبیه حالت صعودی است و تفاوت آن در معکوس بودن جهت امواج با همین نسبت‌ها است. در شکل زیر یک نمونه الگوی پروانه صعودی آورده شده است.

الگوی خفاش 

این الگو شامل چهار موج حرکتی می‌شود و شکل آن شبیه الگوی پروانه است و فقط در نسبت‌های فیبوناچی فرق دارد. این الگو دو حالت صعودی و نزولی دارد که نسبت‌ها دقیقا مشابه هم هستند فقط جهت امواج نظیر به نظیر معکوس شده است مثلا در حالت صعودی اگر موج XA صعودی است، در حالت نزولی این موج نزولی است. لذا در اینجا حالت صعودی این الگو توضیح داده می‌شود که برای یادگیری این الگو کافی است. 

در حالت صعود، ابتدا موج صعودی XA تشکیل می‌شود، سپس موج اصلاحی AB، بین 0.38 تا 0.5 موج XA را اصلاح می‌کند. بعد از موج AB موج BC تشکیل می‌شود که هم جهت با موج XA می باشد و چیزی بین 0.382 تا 0.886 موج AB را اصلاح می‌کند. آخرین موج CD می‌باشد که خلاف جهت BC و XA تشکیل می‌شود و چیزی بین 1.618 تا 2.618  موج BC را اصلاح می‌کند و نقطه D در نسبت 0.886 موج XA قرار دارد. فرق اصلی این الگو با الگوی پروانه در این است که نقطه D در این الگو بالاتر از نقطه X  قرار دارد. در حالی که در الگوی پروانه، نقطه D پایین‌تر از نقطه‌ی X قرار دارد. در شکل زیر یک نمونه الگوی خفاش صعودی و نزولی آورده شده است.

 

الگوی گارتلی

این الگو نیز مشابه دو الگوی خفاش و پروانه، چهار موج دارد و دو حالت صعودی و نزولی آن صرفا جهت معکوس نسبت به یکدیگر دارند. نسبت‌های فیبوناچی در حالت صعودی و نزولی یکسان است. این الگو بسیار شبیه به الگوی خفاش بوده و تفاوت آن صرفا در نسبت‌های فیبوناچی آن است. حالت صعودی این الگو با یک موج صعودی XA شروع می‌شود که بلندترین موج قیمتی نسبت به سه موج دیگر این الگو می‌باشد. بعد از موج XA، یک موج اصلاحی AB تشکیل می شود که نسبت آن 0.618موج XA است. بعد از موج AB  موج کوتاه BC تشکیل می‌شود که نسبت آن بین 0.382 تا 0.886  موج AB است. نسبت موج BC در این الگو مشابه همین موج در الگوی خفاش و پروانه می‌باشد. آخرین موج، موج CD  نزولی می‌باشد که نسبت آن بین 1.272 تا 1.618  موج BC  می‌باشد. بعد از این موج انتظار می‌رود قیمت از نقطه D شروع به بازگشت کند و موجی صعودی تشکیل دهد. در شکل زیر یک نمونه نزولی الگوی گارتلی آورده شده است. 

الگوی خرچنگ 

این الگو شامل چهار موج می‌شود که مانند سایر الگوهای هارمونیک دو حالت صعودی و نزولی دارد. حالت صعودی و نزولی صرفا در جهت حرکت معکوس است و نسبت‌های فیبوناچی تغییری نمی‌کند. لذا در این جا به شرح حالت صعودی پرداخته می‌شود. در حالت صعودی، ابتدا موج صعودی XA تشکیل می‌شود. بعد از آن موج اصلاحی AB تشکیل می‌شود که نسبت آن بین 0.382 تا 0.618 موج XA است. بعد از این موج، موج BC تشکیل می‌شود که صعودی است و نسبت آن بین 0.382 تا 0.886  موج AB  است. موج آخر که موج CD است، نزولی می‌باشد و بلندترین موج در این الگو می‌باشد. نسبت آن بین 2.618 تا 3.618   موج BC می‌باشد. نقطه D در نسبت 1.618 موج XA و پایین نقطه X قرار دارد. در شکل زیر نمونه ای از حالت صعودی این الگو آورده شده است. 

روش معامله با الگوهای هارمونیک

با توجه به این‌که بازار بورس ایران یکطرفه است، الگوهای صعودی برای شروع یک خرید و معامله مناسب می‌باشند و الگوهای نزولی بیشتر به عنوان هشدار و علامت خروج از معامله می‌باشند. کلیدی‌ترین نکته در معامله با استفاده از الگوهای هارمونیک، تشخیص درست نقطه D می‌باشد. همانطور که توضیح داده شد،  بسته به اینکه نقطه D کجا تشکیل شود، نوع الگو تغییر پیدا می‌کند. برای تشخیص محل دقیق نقطه D ، باید از سایر ابزارها نیز کمک گرفت. مهم‌ترین ابزارها، الگوهای کندل شناسی، اندیکاتورها و سطوح حمایت و مقاومت می‌باشند. نکته بعدی در معامله با این الگوها، تعیین حد سود و ضرر می‌باشد. حد ضرر با توجه به مدیریت سرمایه و وضعیت تکنیکال سهم، در قیمتی پایین‌تر از نقطه D انتخاب می‌شود. حد سود نیز با توجه به روند حرکت و قدرت روند می‌تواند در سطح قیمتی معادل نقاط B، C و یا A انتخاب شود. استراتژی ورود و خروج با این الگو‌ها می‌تواند با استفاده از میانگین متحرک ترکیب شود و معیار خروج و ورود پس از تشکیل الگوهای هارمونیکريال قطع خط میانگین متحرک توسط نمودار قیمت باشد. 

کلام آخر 

در این بخش به معرفی معروف‌ترین الگوهای هارمونیک پرداخته شد. هندسه و نسبت‌های فیبوناچی مربوط به هر الگو توضیح داده شد. نکته مهم در استفاده از این الگو، تشخیص درست نقطه D است. برای تشخیص این نقطه نیز باید از سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال مانند الگوهای کندل شناسی، اندیکاتورها و سطوح حمایت و مقاومت کمک گرفت.