بازار بورس چیست؟

نویسنده :تیم محتوا
انتشار :1400/03/02
زمان مطالعه :5 دقیقه
دسته‌بندی :بورس و سرمایه‌گذاری
بازار بورس چیست؟

بازار بورس چیست، چگونه کار می‌کند و افراد چطور می‌توانند در بازار بورس فعالیت کنند؟ این‌ها پرسش‌هایی هستند که پاسخ به آن‌ها کمک می‌کند تا با یکی از بازارهای مالی پیشرو در دنیا آشنا شده و آماده فعالیت در آن باشیم. امروزه بازار بورس به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصادی کشورها شناخته می‌شود و افرادی که فرصت بهره‌گیری از این بازار را به خوبی آموزش دیده باشند، می‌توانند زندگی اقتصادی موفق‌تری داشته باشند. 

بورس بازاری برای معاملات

ساده‌ترین تعریفی که می‌توان برای بازار بورس داشت آن است که بورس، بازاری برای خرید و فروش است.  بازار بورس یا Stock Market یکی از ارکان مهم بازار سرمایه است. بازار بورس فرصتی را فراهم می‌کند تا خریداران و فروشندگان با یکدیگر در ارتباط باشند و به خرید و فروش سهام، اوراق بهادار یا کالا بپردازند. در واقع بورس را می‌توان یک نهاد سازمان‌یافته‌ای در نظر گرفت که قوانین مخصوص به خود را دارد. هدف از ایجاد بازار بورس، فراهم کردن محیطی برای معاملات منظم و منصفانه براساس عرضه و تقاضا است. در بازار بورس اخبار و اطلاعات می‌توانند تعیین کننده عرضه و تقاضا باشند. بنابراین انتشار اطلاعات درست و به موقع نشان‌دهنده سلامت بازار بورس است.

در بورس ایران مانند سایر بورس‌های جهان، می‌توان دارایی‌های مالی مانند سهام، اوراق بهادار و یا دارایی‌های کالایی همچون محصولات کشاورزی، پتروشیمی و طلا را معامله کرد.

سهام، پل ارتباطی در بورس

سرمایه‌گذاران در بازار بورس لزومی به شناخت یکدیگر ندارند. ارتباط میان سرمایه‌گذاران را بازار بورس ایجاد می‌کند. 

وقتی در بازار بورس تعداد مشخصی سهام خریداری می‌کنیم، در واقع دارایی خاصی را از فروشنده آن می‌خریم. فروشنده دارایی خود را با سود یا زیانی که در مدت نگه داشتن آن کسب کرده است می‌فروشد و ما نیز در طول مدتی که آن دارایی را نگه داریم، براساس قیمت روز دارایی، سود یا زیان خواهیم داشت.

سود و ضرر در بورس 

هنگامی که در بورس سهام مشخصی را می‌خریم، اگر قیمت این سهام بعد از مدتی افزایش پیدا کند، سود کسب کرده و اگر قیمت هر برگه سهام کاهش پیدا کند، ضرر خواهیم کرد. 

میزان محاسبه سود و ضرر در بازار بورس نیز به این صورت است که مابه‌التفاوت قیمت خریداری شده تعداد سهامی که در پرتفوی خود داریم، با قیمت روز سهام، نشان دهنده میزان سود یا ضرر ما است. 

پرتقوی یا سبد سهام سرمایه‌گذار 

پرتفوی یا سبد سهام به مجموعه‌ای از سهام یا اوراق بهادار خریداری‌ شده توسط سرمایه‌گذار گفته ‌می‌شود. سرمایه‌گذاران در قبال تعداد سهامی که خریداری می‌کنند در پرتفوی خود، آن سهام و قیمت لحظه‌ای آن را می‌توانند مشاهده کنند. 

افرادی که به صورت حرفه‌ای در بازار سرمایه فعالیت دارند، در ساعات کاری بازار فعال بوده و به صورت لحظه‌ای شرایط بازار را ارزیابی می‌کنند تا در صورت نیاز، سهام خاصی را خریداری کرده یا به فروش برسانند. 

کارگزاری‌های فعال در بازار، سامانه‌های معاملاتی مخصوص به خود را دارند که به کمک آن به مشتریان خدمات خود را عرضه‌ می‌کنند. 

ارزش پرتفوی سرمایه‌گذار 

افرادی که در بازار سرمایه حضور دارند به واسطه قیمت سهام و ارزش مالی پرتفوی خود می‌توانند میزان سود یا زیان در بازار را بررسی کنند. سرمایه‌گذاری در بازار بورس در حالی که می‌تواند برای بسیاری از افراد سودمند باشد، اما ریسک‌های مخصوص به خود را نیز دارد. برای سرمایه‌گذاری در بازار بورس باید ابتدا آموزش‌های لازم را فرا گرفته و از اخبار و اطلاعات مرتبط نیز باخبر بود. خرید و فروش هیجانی و بدون برنامه همواره سبب زیان‌های هنگفتی برای سرمایه‌گذاران خواهد شد. زیرا ماهیت بازار بورس همراه با ریسک و از دست رفتن پول است. بنابراین برای سرمایه‌گذاری باید برنامه داشت. 

شرکت‌هایی که در بورس اوراق بهادار حضور دارند نیز به ‌واسطه ارزش پرتفوی سهام خود ارزیابی می‌شوند. هرچه عمکلرد شرکتی بهتر باشد، میزان تقاضا برای خرید سهام آن شرکت افزایش یافته و قیمت سهم شرکت نیز افزایش می‌یابد. با این حال بسیاری از شرکت‎‌ها ممکن است تنها با اخبار و شایعات قیمت سهام بالایی داشته باشند و با گذشت زمان با کاهش شدید قیمت مواجهه شوند. بنابراین بررسی کافی وضعیت شرکت قبل از خرید سهام آن، ضروری است.

9 تا 12:30؛ ساعات کاری بورس

بازار بورس در طول روزهای کاری، 3 ساعت و 30 دقیقه فعالیت رسمی و حرفه‌ای دارد. در این زمان سرمایه‌گذاران از طریق  سامانه‌های معاملاتی، می‌توانند در بازار خرید و فروش داشته باشند. در ساعات غیرکاری، افراد می‌توانند با بررسی وضعیت سهم‌ها و شرایط بازار، خود را برای روز کاری بعد آماده کنند. به صورت معمول از ساعت 8:45 تا 9 نیز زمان پیش‌گشایش بازار بورس است. 

کشف قیمت سهام در زمان پیش‌گشایش 

زمان طلایی تعیین قیمت سهام را می‌توان زمان پیش‌گشایش بازار دانست. در این هنگام با توجه به حجم عرضه و تقاضای موجود در بازار، قیمت سهام مشخص شده و افراد در زمان رسمی بازار بر مبنای محدوده نسبی تعیین شده خرید و فروش می‌کنند. قیمت‌ها در طول بازار و با توجه به شرایط بازار ممکن است کاهش یا افزایش داشته باشد. 

عرضه یا تقاضا؟ 

وقتی صحبت از عرضه در بورس می‌شود به این معناست که مایل به فروش مقدار خاصی از سهام خود در بورس هستیم.

تقاضا نیز به این معناست که با توجه به تحلیل‌های صورت گرفته برای سهم شرکت خاصی، پیش‌بینی سود داشته و خواستار خرید آن سهام هستیم. 

هنگامی که تعداد زیادی از افراد در بازار خواهان فروش سهام خود باشند فشار فروش در بازار زیاد بوده و هنگامی که تقاضا برای خرید بیشتر باشد بیانگر اقبال عمومی به بازار سرمایه است. 

بورس بازار فیزیکی است یا  مجازی؟ 

بسیاری از افراد که در بازار سرمایه خرید و فروش می‌کنند به واسطه رشد تکنولوژی و با بهره‌گیری از دنیای ارتباطات به صورت مجازی و یا به کمک کارگزاری‌های معتبر در بورس خرید و فروش می‌کنند. اما به صورت کلی، مبادله کالا در بورس به صورت فیزیکی نیز  وجود دارد. بازار بورس کالا این فرصت را فراهم می‌کند تا متقاضیان یا عرضه‌کنندگان کالا، در محیطی ساختاریافته به مبادله کالا بپردازند.

چگونه بورسی شویم؟ 

برای آنکه بتوان در بازار بورس  معامله داشته باشیم و پرتفوی خود را بسازیم، نیاز هست به کارگزاری‌های معتبر مراجعه و کد بورسی خود را دریافت کرده و با نام کاربری و رمز عبور در سامانه‌های معاملاتی ثبت نام کنیم. سامانه‌های معاملاتی کارگزاری‌ها درگاه‌های واسطه برای معاملات سهام و اوراق بهادار موجود در بازار بورس است.

شما می‌توانید برای دریافت کد بورسی به سایت کارگزاری بانک مسکن مراجعه کرده و اطلاعات هویتی خود را وارد کنید. در صورتی که ثبت نام و احراز هویت شما با موفقیت انجام شود، نام کاربری و رمز عبور خود را دریافت کرده و می‌توانید از طریق درگاه معاملاتی کارگزاری بانک مسکن وارد حساب معاملاتی خود شوید و به خرید و فروش اوراق بهادار بپردازید.

همان طور که بیان کردیم بازار بورس نوعی بازار مالی و بازاری قانونمند است که سبب به جریان در آمدن سرمایه در اقتصاد می‌شود. به عبارت دیگر، بازار بورس سبب هدایت سرمایه‌های راکد به سمتی که به آن سرمایه نیاز است، می‌شود. با مشارکت در بازار بورس، افراد علاوه بر اینکه می‌توانند سود کسب کنند، در شکوفایی و رونق اقتصادی نیز مشارکت خواهند کرد.