صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک چیست؟

نویسنده :تیم محتوا
انتشار :1400/04/08
زمان مطالعه :7 دقیقه
دسته‌بندی :بورس و سرمایه‌گذاری
صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک چیست؟

صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک، محلی برای سرمایه‌گذاری در مجموعه‌ای متنوع از اوراق بهادار است. 

با توجه به تنوع در نظر گرفته شده، با سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها خطر سرمایه‌گذاری کاهش یافته و امکان دریافت سود بیشتری وجود دارد. همین موضوع را می‌توان از دلایل اصلی اهمیت صندوق‎های سرمایه‌گذاری مشترک در میان جامعه سرمایه‌گذاران دانست. 

صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک به عنوان یکی از ارکان تاثیرگذار در بازار سرمایه است و مدیران این صندوق‌ها وظیفه دارند وجوه دریافتی از سرمایه‌گذاران را در ترکیب متنوعی از اوراق بهادار شامل سهام، اوراق قرضه و ابزارهای کوتاه مدت بازار پول سرمایه‌گذاری کنند.

نکته‌ای که باید درباره صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک توجه داشت، آن است که مالک این مدل از صندوق‌ها در سود و زیان صندوق شریک است و باید ریسک آن را بپذیرد.

در این نوشتار در خصوص صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک بیشتر خواهیم دانست. 

ارکان صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک 

ساختار صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک در اساسنامه صندوق های سرمایه‌گذاری مشترک، به اصطلاح ارکان صندوق خوانده می‌شود و مشخص می‌کند چه افرادی در صندوق فعالیت داشته و چه وظایفی بر عهده دارند. 

مجمع صندوق، مدیر صندوق، متولی صندوق، ضامن نقدشوندگی، حسابرس و کارگزار صندوق شش رکن اصلی صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک خوانده می‌شوند. 

مجمع بالاترین رکن صندوق، مدیر رکن اجرایی صندوق‌‌ و متخصص در بازار سرمایه، متولی و حسابرس رکن نظارتی صندوق‌، ضامن صندوق مسئول ایجاد ضمانت خاطر در سرمایه‌گذار و کارگزار صندوق موظف به انجام وظایف محوله طبق اساس‌نامه صندوق است.

بازدهی صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک 

بر اساس بررسی‌های تکنیکال صورت‌گرفته هفت عامل بر عملکرد صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک اثرگذار است. نرخ رشد ارزش دارایی‌های صندوق، وجوه نقد نگهداری شده توسط صندوق، تعداد صدور واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق، درصد تملک صندوق توسط اشخاص حقیقی و حقوقی، تعداد صدور واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق، اعداد ابطال واحدهای سرمایه‌گذاری و میزان رشد شاخص بازار از عوامل تاثیرگذار بر وضعیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک است. 

برای اینکه بهترین انتخاب را داشته باشیم بهتر است وضعیت تمام صندوق‌های سرمایه‌گذاری موجود در بازار را بررسی کرده و آن‌ها را با یکدیگر مقایسه ‌کنیم تا بدانیم برترین و یا بهترین صندوق برای سرمایه‌گذار کدام بوده و مزایا و معایب هرکدام از صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک کدام است. 

چطور سرمایه خود را در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک ببریم؟ 

صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک یکی از جمله ابزارهای رایج سرمایه‌گذاری غیر مستقیم در بازارهای مالی است.

به منظور سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک کافیست به یکی از سایت‌های سازمان بورس و اوراق بهادار تهران یا مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران رفته و لیست صندوق‌ها و مشخصات تماس و آدرس آنها را بدست آوریم. در ادامه با تماس تلفنی، اینترنتی یا مراجعه حضوری به یکی از شعب صندوق لازم است فرم‌های مربوطه را پر کرده و وجه مورد نظر را پرداخت کنیم.

هر صندوق از یونیت یا واحدهایی تشکیل شده است و اگر قصد خرید یک یا چند واحد سرمایه‌گذاری صندوق را داریم باید درخواست صدور واحدهای سرمایه‌گذاری به مدیر صندوق ارائه دهیم؛ همان موضوعی که به آن خرید صندوق می‌گوییم.

از سوی دیگر اگر مایل به نقد کردن سرمایه خود در صندوق‌های مشترک هستیم لازم است درخواست ابطال واحدهای‌ سرمایه‌گذاری صندوق یا همان فروش را به مدیر صندوق ارائه دهیم.

بر مبنای زمان‌بندی هر صندوق در کمترین زمان ممکن خدمات مورد نظر برای مشتریان صورت می‌گیرد.

این صندوق‌ها به گونه‌ای تعریف شده است که افراد واحدهای این صندوق‌ها را خریده و مدیر صندوق با سرمایه جمع شده از سوی سرمایه‌گذاران، صندوق را مدیریت می‌کند.

اگر صندوق سود کرده و ارزش کل دارایی‌های صندوق افزایش پیدا کند به این معناست که واحدهای صندوق گران‌تر شده و سرمایه‌گذاران سود می‌کنند. اگر قیمت واحدهای صندوق نیز کاهش پیدا کند سرمایه‌گذاران ضرر می‌کنند.

در خصوص سود و زیان صندوق‌های سرمایه‌گذاری باید گفت سود و زیان این صندوق‌ها متعلق به سرمایه‌گذاران بوده و مدیر صندوق کارمزد ۲ درصدی در سال برای مدیریت سرمایه سرمایه‌گذاران اخذ می‌کند و به همین دلیل لازم است بهترین صندوق‌ها با بهترین مدیریت انتخاب شود.

مزایای صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک چیست؟

برای سرمایه‌گذاران این سوال پیش می‌آید که میان صندوق‌های موجود در بازار چرا باید به دنبال صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک برویم. 

در پاسخ باید به 6 عامل اشاره کرد: 

  1. مدیریت حرفه‌ای: صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک توسط افراد حرفه‌ای بازار چیده شده و نیاز نیست نگران باشیم. 
  2. صرفه‌جویی در زمان: برای آنکه بتوانیم بهترین انتخاب را برای سرمایه‌گذاری داشته باشیم باید وقت بسیاری را برای تصمیم‌گیری بگذاریم اما با انتخاب صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک زمانمان برای خودمان می‌شود. 
  3. نظارت نهادهای مرتبط: کارهای اداری و مالی خرید صندوق همچون نرخ و سود و ... توسط کارشناسان مربوطه بررسی و ارائه می‌شود.
  4. انعطاف‌پذیری میزان سرمایه: با هر میزان سرمایه‌ای که داریم می‌توانیم بخشی از یک سرمایه‌گذاری بزرگ باشیم.
  5. نقدینگی بالا: هر زمان که نیاز به پول داشته باشیم می‌توانیم نسبت به نقد شدن آن اقدام کنیم.
  6. کسب سود بیشتر با ریسک کمتر: با توجه به تنوع در نظر گرفته شده برای این صندوق‌ها امکان سود بردنمان بیشتر است.

سال 1387 برای نخستین بار صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک در بازار سرمایه ایران آغاز به فعالیت کرد و بعد از 13 سال تقریبا برای عموم سرمایه‌گذاران محل امنی برای سرمایه‌گذاری است.

نرخ سود تضمین‌شده، نرخ سود پیش‌بینی شده، ارزش خالص هر واحد سرمایه‌گذاری، خالص ارزش دارایی صندوق، درصد دارایی‌های نقدی، بازدهی ماهانه و سه ماهانه که پیش از این و در مقاله انواع قیمت در بازار بورس کدام است؟ در خصوص آن توضیح داده‌ایم، از جمله اطلاعاتی است که می‌تواند کمک کند تا بهترین و سودده‌ترین انتخاب را از میان صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک داشته باشیم. 

فراموش نکنیم در تمام بازارهای مالی دنیا، صندوق های سرمایه‌گذاری نقش بی‌بدیلی در افزایش رغبت مردم برای سرمایه‌گذاری داشته و سبب می‌شوند سرمایه‌های سرگردان مردم به سمت بازارهای مولد سوق پیدا کند.

کارگزاری بانک مسکن نیز با سابقه‌ای درخشان در بازار سرمایه و ارائه خدمات متنوع از جمله صندوق‌ سرمایه‌گذاری مشترک به نام صندوق سرمایه‌گذاری ره‌آورد آباد مسکن، همواره در کنار فعالان بازار بورس بوده است.

برای اطلاع از مدل‌های مختلف صندوق های سرمایه‌گذاری می‌توانید به مقاله «انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک کدامند؟» مراجعه کنید.